เพื่อนผมสูบพอด ตอนนี้ “ปอดหาย” อยู่ใน ICU มา 1 เดือนแล้ว

กลายเป็นศัพท์ที่คนไทยสื่อสารกันถึงความเสียหายของปอดที่เกิดในคนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าไปแล้ว
ผมเเพิ่งได้รับไลน์ที่ส่งมาว่า “เพื่อนอายุ 50ปีกว่า เป็นผู้บริหารระดับสูง เล่าว่า...เพื่อนผมสูบ pod ตอนนี้ ปอดหายไปเลย อยู่ ICU มา 1 เดือน แล้ว อันตรายกว่าบุหรี่มวนเยอะ”

ผมไม่มีรายละเอียดการเจ็บป่วยของเคสนี้ แต่น่าจะสันนิษฐานได้ว่า ผู้ป่วยเป็นเคสปอดอักเสบรุนแรงจากสูบบุหรี่ไฟฟ้า หรือโรคอีวาลี่ EVALI มากที่สุด
โรคนี้เป็นโรคใหม่ ที่เกิดเฉพาะกับคนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าเท่านั้น เคสพวกนี้เนื้อปอดจะอักเสบรุนแรงจากสารเคมีหลากหลายชนิดที่มีอยู่ในไอบุหรี่ไฟฟ้า
การอักเสบทำให้เกิดการบวมของเนื้อปอด มีน้ำเหลือง เม็ดเลือดขาว ซึ่งเป็นปฏิกริยาของเนื้อปอดกับสารเคมีในไอบุหรี่ไฟฟ้า เข้ามาคั่งอยู่ในถุงลมปอด ทำให้เอกซเรย์เห็นเนื้อปอดเป็นฝ้าขาว แตกต่างจากปอดปกติที่เห็นเป็นสีดำจากการที่มีลมอยู่ในถุงลมปอด

คนไข้ที่เอกซเรย์ปอดเห็นเป็นฝ้าขาวอย่างนี้ หมอหลายคนพูดให้ญาติเข้าใจง่ายว่า “ปอดหาย” หรือ ปอดเสียหาย ไปเท่านั้นเท่านี้เปอร์เซ็นต์แล้ว
ปอดหายจะสัมพันธ์กับการแลกเปลี่ยนออกซิเจนที่ทำได้น้อยลง ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจอัดออกซิเจนเข้าปอด เพื่อให้มีระดับออกซิเจนเพียงพอที่คนไข้จะมีชีวิตอยู่ได้
รายที่เป็นรุนแรง หรือปอดติดเชื้อโรคแทรกซ้อน ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจอยู่ใน ICU นานหลายอาทิตย์ หรือเป็นเดือน ระหว่างรอให้เนื้อปอดดีขึ้นจากการรักษา
เคสที่รอดมาได้ ปอดมักจะถูกทำลาย เกิดความเสียหายของปอดถาวรมากบ้างน้อยบ้าง เคสที่ปอดถูกทำลายหมด ทางเดียวที่จะช่วยชีวิตได้คือการผ่าตัดเปลี่ยนปอด ที่มีทำกันในอเมริกา
ถามว่าใครที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าแล้วจะเกิด “ปอดหาย” อย่างโรคอีวาลี คำตอบคือ ไม่รู้ สูบนานเท่าไรจึงเป็น คำตอบก็คือไม่รู้ เพราะร่างกายแต่ละคนไม่เหมือนกัน ชนิดของบุหรี่ฟ้าที่สูบก็ไม่เหมือนกัน และวิธีสูบของแต่ละคนก็ไม่เหมือนกัน

อย่างเดียวที่แนะนำคนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าอยู่คือ หากรู้สึกไม่สบาย ต้องหยุดทันที และรีบไปพบแพทย์ เพื่อวินิจฉัยโรคแต่เนิ่น ๆ
ดีที่สุดคือไม่สูบเลยครับ

ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ
5 กันยายน 2568
อ้างอิง: www.siphhospital.com/th/news/article/share/evali